مهندسی برق و الکترونیک

نام‌های دیگر: الکترونیکفنی برقفنی برق و تاسیسات

مهندسی برق و الکترونیک رشته‌ای برای فهم، طراحی و بهره‌برداری از سامانه‌هایی است که با انرژی الکتریکی، مدارها، سیگنال‌ها و کنترل سروکار دارند. در این مدخل، حوزه‌های قدرت، الکترونیک و کنترل محور اصلی معرفی رشته هستند. مخابرات نیز یکی از حوزه‌های تخصصی مهندسی برق است، اما به‌دلیل گستردگی مباحث ارتباطات و سامانه‌های مخابراتی، می‌تواند در مدخلی جداگانه بررسی شود.

دروس و تجربه دانشگاهی

در دوره کارشناسی، ابتدا ریاضیات، فیزیک، مدارهای الکتریکی و برنامه‌نویسی را یاد می‌گیرید. سپس با ماشین‌های الکتریکی، سیستم‌های قدرت، مدارهای الکترونیکی، سیستم‌های دیجیتال، کنترل و اندازه‌گیری روبه‌رو می‌شوید. بخشی از یادگیری در آزمایشگاه و با کار با تجهیزات اندازه‌گیری انجام می‌شود، اما کیفیت این تجربه بین دانشگاه‌ها یکسان نیست.

روزمره دانشجو معمولا ترکیبی از حل مسئله‌های ریاضی، تحلیل مدار، گزارش آزمایشگاه و شبیه‌سازی است. در سال‌های پایانی، انتخاب پروژه و مسیر تخصصی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. برای نمونه، ساخت یک منبع تغذیه، کنترل یک موتور یا تحلیل شبکه برق می‌تواند مسیر مهارتی شما را مشخص کند.

کاربرد رشته در بازار کار

این رشته در نیروگاه‌ها، شبکه‌های توزیع، کارخانه‌ها، شرکت‌های اتوماسیون، تولیدکنندگان تجهیزات و صنایع نفت و گاز کاربرد دارد. اهمیت آن به معنی استخدام آسان برای همه فارغ‌التحصیلان نیست. داشتن تجربه عملی و انتخاب یک حوزه مشخص معمولا از عنوان مدرک به‌تنهایی اثر بیشتری دارد.

این رشته برای شما مناسب‌تر است اگر از ریاضی و فیزیک فرار نمی‌کنید و از پیدا کردن علت رفتار یک مدار یا سامانه لذت می‌برید. دقت، صبر برای خطایابی، توانایی خواندن نقشه و علاقه به کار آزمایشگاهی یا فنی، مزیت‌های مهمی هستند.

اگر به نرم‌افزار و داده علاقه دارید، می‌توانید در کنترل، سیستم‌های نهفته یا اتوماسیون به برنامه‌نویسی هم برسید. اگر کار صنعتی، تجهیزات و انرژی برایتان جذاب‌تر است، قدرت و ماشین‌های الکتریکی انتخاب طبیعی‌تری هستند.

فارغ‌التحصیلان این رشته در ایران می‌توانند در صنایع برق و انرژی، کارخانه‌ها، شرکت‌های پیمانکاری، نفت و گاز، ساختمان، تجهیزات پزشکی، خودرو، تولید تجهیزات صنعتی و شرکت‌های اتوماسیون فعالیت کنند. شرکت‌های دولتی، پیمانکاران خصوصی و واحدهای فنی کارخانه‌ها مسیرهای متفاوتی برای جذب دارند.

عنوان‌های ورودی می‌تواند شامل موارد زیر باشد.

• مهندس برق

• مهندس نگهداری و تعمیرات

• مهندس اتوماسیون

• مهندس کنترل

• مهندس طراحی الکترونیک

بازار کار مهندسی برق در ایران یک بازار واحد و قابل جمع‌بندی با یک عدد یا حکم کلی نیست. شرایط استخدام به حوزه تخصصی، شهر، نوع صنعت، پروژه‌های فعال، سابقه عملی و نوع قرارداد وابسته است. آگهی‌های استخدامی، فراخوان‌های رسمی و نیازهای پیمانکاران نیز در طول سال تغییر می‌کنند.

در عمل، بسیاری از کارفرمایان صنعتی یا پیمانکاران علاوه بر مدرک کارشناسی، توانایی اجرایی را هم ارزیابی می‌کنند. برخی از این توانایی‌ها عبارتند از:

• خواندن نقشه

• اندازه‌گیری

• تحلیل خطا

• تهیه گزارش

• مشارکت در راه‌اندازی

دانشگاه پایه‌های مهمی مانند مدار، ماشین، الکترونیک و کنترل را آموزش می‌دهد، اما بازار کار مهندسی برق و الکترونیک معمولاً توانایی اجرای پروژه را نیز می‌خواهد. کارفرما ممکن است انتظار داشته باشد بتوانید نقشه بخوانید، اندازه‌گیری انجام دهید، خطا را پیدا کنید، گزارش فنی بنویسید یا با تجهیزات صنعتی کار کنید.