معرفی و پیشینه دانشگاه
دانشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، نهادی تخصصی و حاکمیتی در تهران است که آموزش و پژوهش عالی را در حوزههای دفاع ملی، امنیت ملی، حکمرانی و مدیریت راهبردی دنبال میکند. این دانشگاه در مجموعه دانشگاههای نیروهای مسلح قرار دارد و با ستاد کل نیروهای مسلح پیوند سازمانی دارد.
مأموریت دانشگاه بیشتر بر تربیت فرماندهان، مدیران عالی، پژوهشگران و کارشناسان راهبردی متمرکز است. بنابراین، داوطلب باید پیش از توجه به عنوان مقطع یا رشته، هدف حرفهای و امکان ادامه مسیر خود در حوزههای دفاعی، امنیتی یا حکمرانی را بسنجد.
این دانشگاه با دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب یکی نیست. واحد تهران غرب دانشگاه آزاد اسلامی نهادی مستقل با تمرکز آموزشی در علوم انسانی، هنر و مهندسی است؛ در حالی که دانشگاه عالی دفاع ملی مأموریتی دفاعی، امنیتی و راهبردی دارد.
پذیرش و ادامه تحصیل در برخی دورهها به شرایط سازمانی، معرفی نهاد مربوط و مجوز ادامه تحصیل وابسته است. از این رو، تجربه تحصیل در این دانشگاه با مسیر معمول ورود به دانشگاههای عمومی یکسان نیست.
تاریخچه و مسیر توسعه
فعالیت دانشگاه در دهه ۱۳۷۰ با عنوان «دانشگاه علوم استراتژیک» آغاز شد. در آن دوره، ساختار آموزشی آن بر دانشکده دفاع ملی و دانشکده مدیریت استراتژیک استوار بود و دورههایی تخصصی برای فرماندهان نظامی و مدیران مرتبط با حوزه دفاع و امنیت برگزار میکرد.
در ۲۶ دی ۱۳۷۵، نام دانشگاه علوم استراتژیک به «دانشگاه عالی دفاع ملی» تغییر یافت. در سال ۱۳۸۱، دانشکده امنیت ملی به ساختار دانشگاه افزوده شد و دانشگاه نیز در تابعیت ستاد کل نیروهای مسلح قرار گرفت.
با انتقال بخشهایی از فعالیتهای تحقیقاتی ستاد کل به دانشگاه و گسترش مأموریتهای پژوهشی، نام دانشگاه در مرداد ۱۳۹۵ به «دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی» تغییر کرد. اساسنامه جدید دانشگاه در سال ۱۴۰۲ تصویب شد و دورههای عالی، دفاع ملی، علوم راهبردی، پسادکتری و توانمندسازی را در چارچوب مجوزهای ستاد کل پیشبینی کرد.
موقعیت و پردیسها
محل اصلی دانشگاه در تهران، در مسیر شرق به غرب بزرگراه شهید بابایی و پس از پل بزرگراه شهید باقری قرار دارد. دانشگاه در شمالشرق تهران و در مجاورت محورهای اصلی این بخش از شهر واقع شده است.
ساختار دانشگاه شامل واحدهای آموزشی و پژوهشی تخصصی است و مدرسه عالی حکمرانی شهید بهشتی و مراکز مرتبط با مأموریتهای دفاعی، امنیتی و حکمرانی در مجموعه آن معرفی شدهاند.
مقاطع تحصیلی
این دانشگاه بهطور پایدار در مقاطع زیر دانشجو میپذیرد:
ساختار آموزشی
ساختار آموزشی دانشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی از دانشکدهها و حوزههای زیر تشکیل شده است.
دانشکدهها و واحدهای آموزشی
-
دانشکده دفاع ملی
دورهها و آموزشهای عالی مرتبط با دفاع ملی و علوم راهبردی دفاعی را دنبال میکند.
-
دانشکده مدیریت راهبردی
بر مدیریت راهبردی، مدیریت کلان و موضوعات مرتبط با هدایت سازمانهای بزرگ تمرکز دارد.
-
دانشکده امنیت ملی
آموزشهای تخصصی در حوزه امنیت ملی، مطالعات امنیتی و تهدیدات امنیت ملی ارائه میکند.
-
دانشکده پیامبر اعظم
با آموزش علوم راهبردی دفاع ملی و نیازسنجی آموزشی در این حوزه پیوند دارد.
حوزهها و رشتههای تحصیلی
علوم راهبردی دفاعی
دفاع ملی، سیاست دفاعی و اندیشه نظامی از محورهای آموزشی مرتبط با این حوزه هستند.
امنیت ملی
مطالعات امنیت ملی، امنیت داخلی و تهدیدات امنیت ملی در قلمرو آموزشی دانشگاه قرار دارند.
مدیریت راهبردی
مدیریت راهبردی، مدیریت راهبردی دانش، مدیریت آیندهپژوهی، مدیریت راهبردی نظامی و مدیریت راهبردی پدافند غیرعامل از موضوعات معرفیشده در این حوزهاند.
حکمرانی
مدرسه عالی حکمرانی شهید بهشتی با هدف آموزش حکمرانان و ارتقای نظام حکمرانی در ساختار مأموریتی دانشگاه فعالیت میکند.
محیط علمی و دانشجویی
پژوهش، فناوری و پیوند با صنعت
پژوهشهای دانشگاه به مسائل دفاع ملی، امنیت ملی، حکمرانی و مدیریت راهبردی نزدیکاند. موضوعاتی مانند نیروی انسانی سازمانهای نظامی، فناوریهای توانمندساز صنعت ۴٫۰ در نگهداری پیشبینانه صنایع دفاعی، پدافند داخلی، تابآوری زنجیره تأمین دفاعی، آیندهپژوهی و بازی جنگ در این قلمرو قرار میگیرند.
بخشی از فعالیت پژوهشی به طراحی و نیازسنجی آموزشهای علوم راهبردی دفاع ملی و بازطراحی نظام آموزشی و پژوهشی برای فرماندهان و مدیران سطوح راهبردی مربوط است. حکمرانی، امنیت داخلی، آماد و فناوری دفاعی و مطالعات بینرشتهای دانش راهبردی نیز در نشریات و آثار مرتبط با دانشگاه بازتاب دارند.
دانشگاه و واحدهای وابسته به آن در زمینه انتشار دانش تخصصی نیز فعالاند و نشریاتی با موضوعاتی مانند امنیت ملی، مدیریت راهبردی دفاع ملی، آیندهپژوهی راهبردی، آماد و فناوری دفاعی و دانش راهبردی منتشر میکنند.
امکانات و زیرساختها
مدرسه عالی حکمرانی شهید بهشتی، پژوهشکدههای تخصصی و واحدهای آموزشی و پژوهشی مرتبط با دفاع، امنیت و حکمرانی از اجزای مجموعه دانشگاه هستند. برای برنامهریزی تحصیل، وضعیت خدمات رفاهی و زیرساختهای دانشجویی باید از مسیر رسمی دانشگاه بررسی شود.
فضای دانشگاه و شهر میزبان
تحصیل در این دانشگاه در محیطی تخصصی و سازمانمحور در تهران انجام میشود. محور فعالیتهای روزمره، آموزش عالی، پژوهش راهبردی و ارتباط با مسائل دفاعی، امنیتی و حکمرانی است و تجربه آن با زندگی دانشجویی در یک دانشگاه عمومی و چندرشتهای تفاوت دارد.
قرارگیری دانشگاه در شمالشرق تهران، دسترسی آن را به محورهای بزرگراهی این بخش از شهر مرتبط میکند. داوطلبانی که از شهرهای دیگر میآیند، باید هزینه و زمان رفتوآمد یا اقامت در تهران را در کنار شرایط سازمانی تحصیل در نظر بگیرند.
ارزیابی برای داوطلبان
این بخش تصویری کلی از نقاط قوت و چالشهای دانشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی ارائه میکند.
ویژگیهای متمایز
-
تمرکز بر آموزش عالی دفاعی و راهبردی
مأموریت دانشگاه بهطور مشخص بر دفاع ملی، امنیت ملی، حکمرانی و مدیریت راهبردی در سطوح عالی متمرکز است.
-
پیوند آموزش و پژوهش با حکمرانی
مدرسه عالی حکمرانی شهید بهشتی در مجموعه دانشگاه، آموزش حکمرانان و مدیران عالی را با مسائل اداره کشور پیوند میدهد.
-
پژوهش درباره مسائل واقعی دفاعی
موضوعاتی مانند تابآوری زنجیره تأمین دفاعی، نگهداری پیشبینانه صنایع دفاعی، پدافند داخلی و نیروی انسانی نظامی در فعالیتهای پژوهشی دانشگاه دیده میشود.
نکاتی که داوطلب باید بسنجد
-
تمرکز موضوعی محدود
ساختار دانشگاه برای دفاع، امنیت، حکمرانی و مدیریت راهبردی طراحی شده است؛ بنابراین برای تغییر مسیر به رشتههای عمومی، گزینه انعطافپذیری محسوب نمیشود.
-
بررسی امکان ادامه تحصیل
پیش از ثبتنام، شرایط سازمانی و مدارک لازم را برای دوره و گروه داوطلبی خود بررسی کنید تا امکان ادامه تحصیل با وضعیت حرفهای شما سازگار باشد.
-
اقامت و رفتوآمد در تهران
داوطلبان غیرتهرانی باید حضور در پردیسی واقع در شمالشرق تهران و هزینههای اقامت یا رفتوآمد در پایتخت را در برنامه خود لحاظ کنند.
این دانشگاه مناسب چه داوطلبانی است؟
اگر هدف شما فعالیت در فرماندهی، مدیریت عالی، پژوهش راهبردی، امنیت ملی یا حکمرانی است، مأموریت این دانشگاه با مسیر حرفهایتان همجهت است. سابقه سازمانی مرتبط و امکان دریافت مجوز ادامه تحصیل نیز برای برخی دورهها اهمیت دارد.
داوطلبی که به دنبال تحصیل عمومی در مدیریت، علوم سیاسی یا رشتههای متنوع دانشگاهی است، احتمالاً از دانشگاه علامه طباطبایی یا دانشگاه تهران انتخابهای گستردهتری خواهد داشت. اگر مسیر شما به آموزش و پژوهش نظامی با ساختار سازمانی متفاوت مربوط میشود، دانشگاه جامع امام حسین(ع) نیز گزینهای است که میتوان در کنار این دانشگاه سنجید.
این دانشگاه برای دانشآموزی که هنوز هدف شغلی مشخصی ندارد یا انتظار تجربه معمول دانشگاهی و انعطاف زیاد در انتخاب رشته دارد، انتخاب نخست محسوب نمیشود. برای یک کارمند، فرمانده، مدیر یا پژوهشگر واجد شرایط که آینده خود را در حوزههای راهبردی تعریف کرده است، تمرکز دانشگاه میتواند مزیت اصلی آن باشد.
پرسشهای رایج درباره دانشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی
در این بخش، به تعدادی از پرسشهای رایج درباره این دانشگاه پاسخ داده شده است.
دانشگاه عالی دفاع ملی چه حوزههایی را آموزش میدهد؟
حوزههای اصلی شامل علوم راهبردی دفاعی، امنیت ملی، مدیریت راهبردی و حکمرانی است. عنوان و برنامه دورههای فعال هر سال در اطلاعیه و دفترچه پذیرش همان دوره اعلام میشود.
آیا دانشگاه عالی دفاع ملی فقط در مقطع دکتری دانشجو میپذیرد؟
دانشگاه دورههای کارشناسی ارشد و دکتری و همچنین دورههای عالی و توانمندسازی دارد؛ پذیرش هر مقطع به برنامه و مجوز همان دوره وابسته است و باید از دفترچه سال پذیرش بررسی شود.
شرایط سازمانی پذیرش دانشگاه عالی دفاع ملی چیست؟
شرایط پذیرش برای هر گروه و دوره متفاوت است. پیش از ثبتنام، اطلاعیه رسمی همان سال و الزامات سازمانی مرتبط با وضعیت خود را بررسی کنید.
پیش از انتخاب دانشگاه عالی دفاع ملی چه مواردی را باید بررسی کرد؟
هدف حرفهای، تناسب با حوزههای دفاعی و راهبردی، مقطع و برنامه فعال، شرایط پذیرش و امکان ادامه تحصیل سازمانی را بررسی کنید. اطلاعات متغیر هر دوره در اطلاعیه رسمی اعلام میشود.
تفاوت دانشگاه عالی دفاع ملی با دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب چیست؟
مخاطبان و مسیر پذیرش دو نهاد متفاوتاند. دانشگاه عالی دفاع ملی برای دورههای تخصصی دفاعی و راهبردی طراحی شده است، اما دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب مسیر آموزشی عمومیتری در علوم انسانی، هنر و مهندسی دارد.
منابع پیشنهادی
دانشگاههای مرتبط و نزدیک
برای مقایسه، میتوانید دانشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی را در کنار دانشگاههای زیر بررسی کنید.
- دانشگاه دانشگاه جامع امام حسین(ع) Imam Hossein Comprehensive University
- دانشگاه دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری Shahid Sattari University of Aeronautical Sciences and Technology
- دانشگاه دانشگاه صنعتی مالک اشتر Malek Ashtar University of Technology
- دانشگاه دانشگاه علامه طباطبایی Allameh Tabataba'i University
- دانشگاه دانشگاه تهران University of Tehran