دانشگاه بیرجند؛ دانشگاه دولتی چندرشته‌ای در خراسان جنوبی

معرفی و پیشینه دانشگاه

دانشگاه بیرجند یک دانشگاه دولتی و چندرشته‌ای در شهر بیرجند، مرکز استان خراسان جنوبی، است. فعالیت آموزشی آن در مهر ۱۳۵۶ با رشته‌های شیمی، فیزیک و ریاضی آغاز شد و در ادامه به حوزه‌های مهندسی، کشاورزی، علوم انسانی، هنر، علوم تربیتی، روان‌شناسی و تربیت بدنی گسترش یافت.

این دانشگاه زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری فعالیت می‌کند و در مقاطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری آموزش می‌دهد. پیوند با نیازهای علمی و توسعه‌ای خراسان جنوبی، در شکل‌گیری و مسیر توسعه آن اهمیت داشته است.

دانشگاه بیرجند با دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بیرجند یکی نیست. دانشگاه علوم پزشکی بیرجند نهادی مستقل زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است و مأموریت آن بر آموزش پزشکی، بهداشت و درمان تمرکز دارد. همچنین دانشگاه بیرجند با دانشگاه صنعتی بیرجند، که نهادی مستقل با تمرکز فنی و مهندسی است، و دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند، که به نظام دانشگاه آزاد اسلامی تعلق دارد، تفاوت نهادی دارد.

برای انتخاب این دانشگاه، محل دقیق دانشکده و پردیس و ضوابط اقامت سال پذیرش را از اطلاعات رسمی همان دوره بررسی کنید.

تاریخچه و مسیر توسعه

موافقت با تأسیس مؤسسه آموزش عالی در بیرجند در سال ۱۳۵۴ صادر شد و فعالیت آموزشی آن با عنوان «مؤسسه آموزش عالی امیر شوکت‌الملک علم» در مهر ۱۳۵۶ آغاز شد.

فعالیت آموزشی در مهر ۱۳۵۶ با پذیرش دانشجو در سه رشته شیمی، فیزیک و ریاضی آغاز شد. پس از انقلاب اسلامی، عنوان مجموعه به مجتمع آموزش عالی تغییر کرد و در سال ۱۳۶۸ به مجتمع دانشگاهی تبدیل شد.

این مجموعه در اسفند ۱۳۷۱ به دانشگاه بیرجند ارتقا یافت. توسعه دانشکده‌ها و رشته‌ها در سال‌های بعد، آن را از یک مؤسسه آغازکننده در علوم پایه به دانشگاهی با حوزه‌های علمی متنوع تبدیل کرد.

موزه و مرکز اسناد و مفاخر دانشگاه بیرجند نیز برای حفظ و روایت تاریخ آموزش عالی و سرمایه‌های علمی دانشگاه و منطقه شکل گرفته است.

موقعیت و پردیس‌ها

پردیس اصلی دانشگاه در شهر بیرجند قرار دارد و پردیس شوکت‌آباد، محل استقرار سازمان مرکزی، معاونت‌های اداری و بخش مهمی از دانشکده‌ها معرفی شده است.

پردیس امیرآباد در کیلومتر ۵ جاده بیرجند به کرمان قرار دارد و دانشکده کشاورزی و دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست در آن مستقر هستند. دانشگاه در دوره‌های مختلف برای جابه‌جایی دانشجویان میان برخی خوابگاه‌ها و پردیس‌ها سرویس‌هایی ارائه کرده است. مسیرها و زمان‌بندی سرویس‌ها باید از اطلاعیه همان سال بررسی شود.

دانشگاه در دوره‌های مختلف واحدها یا مراکز آموزشی در برخی شهرستان‌های استان داشته است. محل فعلی ارائه هر رشته و وضعیت این مراکز باید از اطلاعات رسمی دانشگاه و دفترچه پذیرش همان سال بررسی شود.

مقاطع تحصیلی

این دانشگاه به‌طور پایدار در مقاطع زیر دانشجو می‌پذیرد:

ساختار آموزشی

ساختار آموزشی دانشگاه بیرجند از دانشکده‌ها و حوزه‌های زیر تشکیل شده است.

دانشکده‌ها و واحدهای آموزشی

• دانشکده علوم

  هسته نخست آموزشی دانشگاه با گروه‌هایی مانند شیمی، فیزیک، زمین‌شناسی و زیست‌شناسی.

• دانشکده کشاورزی

  در حوزه‌هایی مانند علوم دامی، زراعت و اصلاح نباتات، گیاه‌پزشکی، باغبانی و مهندسی آب فعالیت دارد.

• دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر

  از تفکیک ساختار مهندسی دانشگاه شکل گرفته و حوزه‌های برق، کامپیوتر و فناوری اطلاعات را پوشش می‌دهد. رشته‌های فعال دانشگاه در حوزه‌های مهندسی برق، کامپیوتر، فناوری اطلاعات، مکانیک، عمران و معدن، بسته به مقطع و سال پذیرش، متفاوت است و باید در دفترچه همان سال بررسی شود.

• دانشکده مهندسی

  ریشه آن به آموزشکده فنی بازمی‌گردد و رشته‌های مکانیک، عمران و معدن را دنبال می‌کند.

• دانشکده ادبیات و علوم انسانی

  حوزه‌هایی مانند ادبیات فارسی، تاریخ، زبان انگلیسی، جغرافیا، حقوق، علوم سیاسی، فلسفه و کلام اسلامی و جامعه‌شناسی را دربرمی‌گیرد.

• دانشکده علوم ریاضی و آمار

  از دانشکده علوم مستقل شده و آموزش و پژوهش در ریاضی و آمار را دنبال می‌کند.

• دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست

  در سال ۱۳۹۰ از دانشکده کشاورزی مستقل شد و بر منابع طبیعی و محیط زیست تمرکز دارد.

• دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی

  گروه‌های روان‌شناسی و مشاوره، علوم تربیتی و علم اطلاعات و دانش‌شناسی را پوشش می‌دهد.

• دانشکده هنر

  در حوزه‌هایی مانند باستان‌شناسی، فرش و صنایع دستی فعالیت دارد.

• دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی

  در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری علوم ورزشی آموزش می‌دهد و امکانات تخصصی حرکت‌شناسی و آناتومی دارد.

حوزه‌ها و رشته‌های تحصیلی

علوم پایه و ریاضی

شیمی، فیزیک، زمین‌شناسی، زیست‌شناسی، ریاضی و آمار از پایه‌های تاریخی و علمی دانشگاه هستند.

مهندسی و فناوری

مهندسی برق، مهندسی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، مکانیک، عمران و معدن در ساختار فنی و مهندسی دانشگاه جای دارند.

کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست

علوم دامی، زراعت و اصلاح نباتات، گیاه‌پزشکی، باغبانی، مهندسی آب، منابع طبیعی و محیط زیست از حوزه‌های مرتبط با نیازهای منطقه‌اند.

علوم انسانی، هنر و علوم رفتاری

ادبیات فارسی، تاریخ، زبان انگلیسی، جغرافیا، حقوق، علوم سیاسی، فلسفه و کلام اسلامی، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، علوم تربیتی، مشاوره، علم اطلاعات و دانش‌شناسی، باستان‌شناسی، فرش و صنایع دستی ارائه می‌شوند.

علوم ورزشی

تربیت بدنی و علوم ورزشی در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری دنبال می‌شود.

رشته‌ها و ظرفیت پذیرش دانشگاه بیرجند

محیط علمی و دانشجویی

پژوهش، فناوری و پیوند با صنعت

موضوعات پژوهشی دانشگاه با بخشی از مسائل طبیعی، کشاورزی و اجتماعی خراسان جنوبی ارتباط دارد. از گروه‌ها و مراکز پژوهشی در حوزه‌های افغانستان‌شناسی، علوم زمین، زعفران، قنوات، جوان و نوجوان، لوله و صنایع وابسته و گیاهان ویژه نام برده شده است.

دانشگاه بر توسعه پژوهش کاربردی و تعامل با جامعه، دستگاه‌های اجرایی، صنایع، معادن و بخش خصوصی تأکید دارد. ایجاد رشته‌های میان‌رشته‌ای نیز در همین مسیر، برای پاسخ‌گویی به نیازهای استان دنبال شده است.

آزمایشگاه حرکت‌شناسی و آناتومی و دیگر آزمایشگاه‌های علوم ورزشی برای آموزش و پژوهش در این حوزه مورد استفاده قرار می‌گیرند. کارگاه حرکت‌درمانی و آزمایشگاه فیزیولوژی ورزشی نیز در زیرساخت پژوهشی این حوزه معرفی شده‌اند.

امکانات و زیرساخت‌ها

دانشگاه مجموعه‌ای از آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های آموزشی و پژوهشی، به‌ویژه در دانشکده‌های علوم، مهندسی، کشاورزی و علوم ورزشی، در اختیار دارد. آزمایشگاه حرکت‌شناسی و آناتومی، مولاژ و تجهیزات حرکت‌شناسی دارد و برای آموزش و پژوهش علوم ورزشی به کار می‌رود.

کتابخانه‌ها، خانه فرهنگ، سالن اجتماعات و اتاق‌های فرهنگی بخشی از فضای علمی و فرهنگی دانشگاه هستند. موزه و مرکز اسناد و مفاخر نیز برای نگهداری و معرفی تاریخ و سرمایه‌های علمی دانشگاه فعالیت می‌کند.

خدمات دانشجویی شامل سراهای دانشجویی، غذاخوری‌ها، سامانه رزرو غذا، مرکز مشاوره و سبک زندگی و فضاهای ورزشی است. مجموعه ورزشی دانشگاه شامل سالن‌های فجر، کوثر و امیرآباد، مجموعه آبی میلاد، زمین چمن و زمین‌های روباز ورزشی معرفی شده است.

فضای دانشگاه و شهر میزبان

ارزیابی برای داوطلبان

مزایا و چالش‌های این دانشگاه را می‌توان جداگانه سنجید. فهرست زیر هر دو را کنار هم نشان می‌دهد.

ویژگی‌های متمایز

• حوزه‌های پژوهشی مرتبط با مسائل منطقه

  حوزه‌هایی مانند زعفران، قنوات، علوم زمین، منابع طبیعی و افغانستان‌شناسی، بخشی از پیوند علمی دانشگاه با جغرافیا و نیازهای پیرامون آن را نشان می‌دهند.

• پردیس تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی

  قرارگیری دانشکده کشاورزی و دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست در پردیس امیرآباد، این حوزه‌ها را در محیطی جدا از پردیس اصلی متمرکز کرده است.

• زیرساخت تخصصی علوم ورزشی

  آزمایشگاه حرکت‌شناسی و آناتومی و امکانات مرتبط با حرکت‌درمانی و فیزیولوژی ورزشی، آموزش و پژوهش عملی علوم ورزشی را پشتیبانی می‌کنند.

• موزه و مرکز اسناد دانشگاه

  موزه و مرکز اسناد و مفاخر، تاریخ آموزش عالی منطقه و سرمایه‌های علمی دانشگاه را به‌صورت نهادی ثبت و روایت می‌کند.

نکاتی که داوطلب باید بسنجد

• فاصله از مراکز بزرگ کشور

  تحصیل در بیرجند برای داوطلبانی که به خانواده، بازار کار و شبکه‌های حرفه‌ای شهرهای بزرگ نزدیک‌تر می‌خواهند، ممکن است رفت‌وآمد و دسترسی بیرونی دشوارتری داشته باشد.

• بررسی مسیر روزانه پیش از انتخاب

  پیش از انتخاب رشته، نشانی دانشکده و پردیس محل ارائه دوره را از دفترچه یا مرجع رسمی بررسی کنید؛ سپس فاصله خوابگاه تا پردیس و مسیر و زمان سرویس اعلام‌شده را با برنامه روزانه خود مقایسه کنید.

• پیگیری ضوابط اقامت

  دانشگاه سراهای دانشجویی و شکل‌های ملکی، غیرملکی و خودگردان اسکان را معرفی کرده است. ضوابط، اولویت‌ها و امکان اسکان را پیش از ثبت‌نام از مدیریت دانشجویی و سامانه صندوق رفاه پیگیری کنید.

• تفاوت شرایط دانشکده‌ها و پردیس‌ها

  برای مقایسه رشته‌ها، امکانات همان دانشکده و پردیس را بررسی کنید؛ برای نمونه، پردیس امیرآباد بر کشاورزی و منابع طبیعی متمرکز است و آزمایشگاه حرکت‌شناسی به حوزه علوم ورزشی مربوط می‌شود.

این دانشگاه مناسب چه داوطلبانی است؟

پرسش‌های رایج درباره دانشگاه بیرجند

اگر درباره این دانشگاه پرسشی دارید، ممکن است پاسخ آن را در میان موارد زیر پیدا کنید.

آموزش‌های مرتبط در فرادرس

• آموزش انتخاب رشته کنکور ریاضی – معرفی رشته های دانشگاهی ریاضی فیزیک (رایگان) آموزش ویدئویی
• آموزش انتخاب رشته کنکور تجربی – معرفی رشته های دانشگاهی علوم تجربی (رایگان) آموزش ویدئویی
• آموزش انتخاب رشته کنکور انسانی – معرفی رشته های دانشگاهی علوم انسانی (رایگان) آموزش ویدئویی
• آموزش انتخاب رشته کنکور سراسری و فرهنگیان + بررسی نمونه کارنامه آموزش ویدئویی

منابع پیشنهادی

• دانشگاه بیرجند - نگین آموزش عالی شرق کشور وب‌سایتbirjand.ac.ir

دانشگاه‌های مرتبط و نزدیک

برای مقایسه، می‌توانید دانشگاه بیرجند را در کنار دانشگاه‌های زیر بررسی کنید.

• دانشگاه دانشگاه علوم پزشکی بیرجند Birjand University of Medical Sciences
• دانشگاه دانشگاه صنعتی بیرجند Birjand University of Technology
• دانشگاه دانشگاه بزرگمهر قاینات Bozorgmehr University of Qaenat
• دانشگاه دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند Islamic Azad University, Birjand Branch
• دانشگاه دانشگاه پیام نور بیرجند Payame Noor University, Birjand Center