دانشگاه تبریز: دانشگاهی جامع با مسیرهای پژوهشی و صنعتی در تبریز

معرفی و پیشینه دانشگاه

دانشگاه تبریز یک دانشگاه دولتی و جامع در شهر تبریز، مرکز استان آذربایجان شرقی، است و زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری فعالیت می‌کند. گستره آموزشی آن از ادبیات، حقوق و اقتصاد تا علوم پایه، کشاورزی، دامپزشکی و مهندسی امتداد دارد.

این تنوع، امکان انتخاب میان حوزه‌های گوناگون و شکل‌گیری مسیرهای میان‌رشته‌ای را فراهم می‌کند. داوطلبان باید رشته و مقطع مور نظر خود را بر پایه اطلاعات رسمی همان حوزه بررسی کنند.

دانشگاه تبریز با دانشگاه علوم پزشکی تبریز یکی نیست. دانشگاه علوم پزشکی تبریز نهادی جداگانه زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است و آموزش پزشکی، خدمات بهداشتی و درمانی و مراکز آموزشی‌درمانی را بر عهده دارد.

این دانشگاه برای متقاضیانی اهمیت بیشتری دارد که به تحصیل در یک دانشگاه دولتی جامع، استفاده از کتابخانه و زیرساخت‌های پژوهشی، یا ارتباط با پارک علم و فناوری و صنایع منطقه علاقه‌مندند.

تاریخچه و مسیر توسعه

شکل‌گیری آموزش عالی در تبریز به دهه ۱۳۲۰ شمسی باز می‌گردد. درباره اینکه فعالیت اولیه دانشگاه در سال ۱۳۲۵ آغاز شده یا تاسیس رسمی آن به سال ۱۳۲۶ مربوط است، روایت‌های تاریخی یکسان نیستند. سال ۱۳۲۶ با آغاز فعالیت آموزشی رسمی دانشگاه و پذیرش دانشجو در دانشکده‌های پزشکی و ادبیات پیوند دارد.

دانشگاه در دوره‌هایی با نام‌های «دانشگاه آذربایجان» و «دانشگاه آذرآبادگان» شناخته شد و پس از انقلاب اسلامی نام دانشگاه تبریز دوباره به کار رفت. دانشکده‌ها و حوزه‌های آموزشی آن به تدریج از مجموعه‌ای محدود به ساختاری گسترده در علوم انسانی، علوم پایه، کشاورزی، دامپزشکی و مهندسی تبدیل شدند.

ساختمان‌های دانشگاه در سال ۱۳۴۶ در محل کنونی آن توسعه یافتند و کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد نیز در نیمه دوم همان سال از ادغام کتابخانه‌های دانشکده‌ها شکل گرفت. تفکیک دانشکده پزشکی از دانشگاه تبریز پس از انقلاب اسلامی، به شکل‌گیری مستقل دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی‌درمانی تبریز انجامید.

موقعیت و پردیس‌ها

دانشگاه تبریز در شهر تبریز و در محدوده محله دانشگاه قرار دارد. ساختار رسمی آن علاوه بر دانشکده‌های بدنه اصلی، پردیس‌های خودگردان و واحدهای آموزشی وابسته در اهر، مرند و میانه را نیز شامل می‌شود.

محل تحصیل دانشجو به دانشکده، پردیس یا واحد آموزشی رشته بستگی دارد. بنابراین، عنوان دانشگاه تبریز به تنهایی فاصله محل کلاس‌ها، مسیر رفت‌وآمد یا میزان دسترسی به خدمات مرکزی را مشخص نمی‌کند.

مقاطع تحصیلی

این دانشگاه به‌طور پایدار در مقاطع زیر دانشجو می‌پذیرد:

ساختار آموزشی

دانشکده‌ها و حوزه‌های آموزشی زیر، بدنه اصلی آموزش در این دانشگاه را می‌سازند.

دانشکده‌ها و واحدهای آموزشی

• دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی

  این واحد از دانشکده ادبیات و علوم انسانی شکل گرفته و حوزه‌های ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی را پوشش می‌دهد.

• دانشکده اقتصاد و مدیریت

  این دانشکده پس از تفکیک از دانشکده علوم انسانی و اجتماعی شکل گرفت و آموزش اقتصاد و مدیریت را در ساختار مستقل دنبال می‌کند.

• دانشکده الهیات و علوم اسلامی

  این واحد حوزه مطالعات دینی و اسلامی را در ساختار دانشگاه نمایندگی می‌کند و یکی از بخش‌های علوم انسانی دانشگاه است.

• دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی

  این دانشکده در جریان تفکیک دانشکده علوم انسانی و اجتماعی شکل گرفت و در فهرست رسمی دانشگاه با حوزه‌های برنامه‌ریزی و علوم محیطی معرفی شده است.

• دانشکده حقوق و علوم اجتماعی

  این واحد پس از تفکیک دانشکده علوم انسانی و اجتماعی به صورت مستقل شکل گرفت و حوزه‌های حقوقی و اجتماعی را پوشش می‌دهد.

• دانشکده دامپزشکی

  دامپزشکی یکی از حوزه‌های پایدار دانشگاه در کنار کشاورزی، علوم طبیعی و علوم محیطی است.

• دانشکده شیمی

  این دانشکده پس از تفکیک دانشکده علوم در سال‌های ۱۳۷۰ و ۱۳۷۱ فعالیت خود را با عنوان مستقل آغاز کرد.

• دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی

  این واحد آموزش تربیت بدنی و علوم ورزشی را دنبال می‌کند و با فعالیت‌هایی مانند ورزش همگانی، مسابقات و برنامه‌های استعدادیابی اداره تربیت بدنی ارتباط دارد.

• دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی

  ریشه این حوزه به دانشسرای عالی بازمی‌گردد؛ علوم تربیتی در سال ۱۳۲۹ آغاز شد و در سال ۱۳۴۹ به دانشکده علوم تربیتی تغییر نام داد.

• دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر

  گروه ریاضی و علوم ریاضی از سال ۱۳۲۹ فعالیت خود را به عنوان یک گروه آموزشی آغاز کرد و این دانشکده اکنون رشته‌های ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر را در یک واحد سازمانی مشترک گرد آورده است.

• دانشکده علوم طبیعی

  این دانشکده ابتدا در سال ۱۳۴۸ زیر نظر دانشکده علوم فعالیت می‌کرد و در سال ۱۳۷۵ به دانشکده‌ای مستقل تبدیل شد.

• دانشکده فیزیک

  گروه فیزیک ابتدا در دانشکده علوم قرار داشت و در سال ۱۳۷۴ به دانشکده فیزیک ارتقا یافت.

• دانشکده کشاورزی

  این دانشکده از سال ۱۳۳۴ در ساختار دانشگاه فعال است و یکی از حوزه‌های قدیمی آموزش عالی کشاورزی در کشور به شمار می‌آید.

• دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر

  پیشینه این دانشکده به فعالیت گروه مهندسی برق از سال ۱۳۳۷ بازمی‌گردد و پس از تفکیک دانشکده فنی، در سال ۱۳۸۲ با عنوان مهندسی برق و کامپیوتر فعالیت خود را آغاز کرد.

• دانشکده مهندسی شیمی و نفت

  این واحد حوزه‌های مهندسی شیمی و نفت را در ساختار مهندسی دانشگاه دنبال می‌کند.

• دانشکده مهندسی عمران

  مهندسی عمران یکی از حوزه‌های اصلی مهندسی دانشگاه تبریز است.

• دانشکده مهندسی مکانیک

  این دانشکده از دانشکده فنی منشعب شد و مهندسی مکانیک را به‌عنوان یکی از حوزه‌های اصلی مهندسی دانشگاه دنبال می‌کند.

حوزه‌ها و رشته‌های تحصیلی

علوم انسانی و اجتماعی

ادبیات فارسی، زبان‌های خارجی، اقتصاد، مدیریت، الهیات و علوم اسلامی، حقوق، علوم اجتماعی، علوم تربیتی، روان‌شناسی، برنامه‌ریزی و علوم محیطی.

علوم پایه و طبیعی

شیمی، ریاضی، آمار، علوم کامپیوتر، فیزیک و علوم طبیعی.

کشاورزی و علوم مرتبط

کشاورزی، دامپزشکی و حوزه‌های مرتبط با محیط و منابع طبیعی.

مهندسی

مهندسی برق و کامپیوتر، مهندسی شیمی و نفت، مهندسی عمران و مهندسی مکانیک.

رشته‌ها و ظرفیت پذیرش دانشگاه تبریز

محیط علمی و دانشجویی

پژوهش، فناوری و پیوند با صنعت

پژوهش در دانشگاه تبریز در حوزه‌های علوم انسانی، علوم پایه، کشاورزی، دامپزشکی، علوم محیطی و مهندسی دنبال می‌شود. وجود گروه‌های پژوهشی، قطب‌های علمی، پژوهشکده‌ها و مجلات تخصصی، این فعالیت‌ها را در قالب واحدهای موضوعی مختلف سازمان می‌دهد.

پارک علم و فناوری دانشگاه تبریز مسیرهایی برای استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان، فعالیت شتاب‌دهنده‌ها، صنایع خلاق، واحدهای تحقیق و توسعه و طرح‌های فناورانه فراهم کرده است. ارتباط‌های معرفی‌شده با صنایع دارویی، کشاورزی، معدن، بسته‌بندی و پالایش نفت، پیوند دانشگاه با مسائل صنعتی منطقه را نشان می‌دهد.

برای دانشجوی تحصیلات تکمیلی، موضوع پایان‌نامه‌های ثبت‌شده، استادان فعال، امکانات گروه و امکان مشارکت در پروژه‌های صنعتی معیارهای دقیق‌تری از عنوان کلی پارک یا پژوهشکده هستند.

امکانات و زیرساخت‌ها

فضای دانشگاه و شهر میزبان

ارزیابی برای داوطلبان

مزایا و چالش‌های این دانشگاه را می‌توان جداگانه سنجید. فهرست زیر هر دو را کنار هم نشان می‌دهد.

ویژگی‌های متمایز

• پارک علم و فناوری با پیوندهای صنعتی متنوع

  پارک علم و فناوری دانشگاه تبریز از شرکت‌های دانش‌بنیان، شتاب‌دهنده‌ها، واحدهای تحقیق و توسعه و صنایع خلاق پشتیبانی می‌کند و با حوزه‌هایی مانند دارو، کشاورزی، معدن و بسته‌بندی ارتباط دارد.

• تنوع پایدار حوزه‌های آموزشی

  دانشگاه تبریز مجموعه‌ای گسترده از علوم انسانی، علوم پایه، کشاورزی، دامپزشکی و مهندسی را در یک دانشگاه دولتی جامع گرد آورده است؛ بنابراین امکان مقایسه و انتخاب مسیرهای تحصیلی میان‌رشته‌ای بیشتری وجود دارد.

نکاتی که داوطلب باید بسنجد

• تفاوت تجربه واحدهای آموزشی

  رشته‌های وابسته در اهر، مرند و میانه از نظر محل تحصیل و دسترسی روزمره لزوما تجربه‌ای مانند دانشکده‌های بدنه اصلی در تبریز ندارند.

• فاصله از خانواده برای داوطلبان غیربومی

  تحصیل در تبریز برای داوطلبان شهرهای دورتر به جابه‌جایی، سکونت مستقل و برنامه‌ریزی برای رفت‌وآمدهای بین‌شهری نیاز دارد.

• لزوم ارزیابی جداگانه رشته

  گستردگی دانشگاه، کیفیت یا امکانات یک رشته مشخص را تضمین نمی‌کند؛ گروه آموزشی، استادان، برنامه درسی و زیرساخت همان رشته باید جداگانه بررسی شوند.

این دانشگاه مناسب چه داوطلبانی است؟

پرسش‌های رایج درباره دانشگاه تبریز

اگر درباره این دانشگاه پرسشی دارید، ممکن است پاسخ آن را در میان موارد زیر پیدا کنید.

منابع پیشنهادی

• Tabriz University وب‌سایتtabrizu.ac.ir

دانشگاه‌های مرتبط و نزدیک

برای مقایسه، می‌توانید دانشگاه تبریز را در کنار دانشگاه‌های زیر بررسی کنید.

• دانشگاه دانشگاه علوم پزشکی تبریز Tabriz University of Medical Sciences
• دانشگاه دانشگاه صنعتی سهند Sahand University of Technology
• دانشگاه دانشگاه هنر اسلامی تبریز Tabriz Islamic Art University
• دانشگاه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز Islamic Azad University, Tabriz Branch
• دانشگاه دانشگاه شهید مدنی آذربایجان Azarbaijan Shahid Madani University