معرفی و پیشینه دانشگاه
دانشگاه غیردولتی شهید مطهری یک نهاد آموزش و پژوهشی تخصصی در علوم و معارف اسلامی است که مرکز آن در تهران قرار دارد. این دانشگاه از نظر مأموریت، بر فقه، حقوق اسلامی، علوم قرآن، فلسفه، کلام و حکمت اسلامی تمرکز دارد.
ویژگی مهم دانشگاه، پیوند آموزش دانشگاهی با آموزش حوزوی است. داوطلب باید پیش از انتخاب، بررسی کند که این ترکیب با هدف تحصیلی و انتظار او از محیط دانشگاه سازگار است.
این نهاد با نامهای «دانشگاه شهید مطهری» و «مدرسه عالی شهید مطهری» شناخته میشود و زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری فعالیت میکند. برای ارزیابی وضعیت تحصیل، عنوان رشته، مقطع و شیوه پذیرش باید در دفترچه همان دوره بررسی شود.
دانشگاه غیردولتی شهید مطهری با دانشگاه علوم پزشکی ایران یکی نیست. دانشگاه علوم پزشکی ایران یک دانشگاه دولتی زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است و در آموزش پزشکی و علوم وابسته فعالیت میکند، در حالی که دانشگاه شهید مطهری بر علوم و معارف اسلامی متمرکز است.
تاریخچه و مسیر توسعه
ریشه تاریخی دانشگاه به مدرسهای بازمیگردد که با نامهای مدرسه ناصری و مدرسه عالی سپهسالار شناخته میشد. میرزا حسینخان سپهسالار این مجموعه را در سال ۱۲۵۷ شمسی بر پایه نهاد وقف بنیان گذاشت و فعالیت آموزشی مدرسه از سال ۱۲۷۱ شمسی آغاز شد.
مدرسه سپهسالار در دوره شکلگیری آموزش عالی نوین ایران با دانشکده معقول و منقول دانشگاه تهران ارتباط پیدا کرد. در سال ۱۳۴۸، برنامه دوره مدرسی علوم دینی در سطح کارشناسی و در دو رشته علوم قرآن و فقه اسلامی و کلام و حکمت اسلامی به تأیید وزارت علوم و آموزش عالی وقت رسید.
پس از انقلاب اسلامی و در پی شهادت آیتالله استاد مرتضی مطهری، نام مدرسه عالی سپهسالار به مدرسه عالی شهید مطهری تغییر یافت. از سال ۱۳۶۰ پذیرش دانشجو در رشته علوم دینی و معارف اسلامی آغاز شد و در سال ۱۳۶۶ رشتههای فقه و حقوق اسلامی و فلسفه و حکمت اسلامی در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد جایگزین رشته پیشین شدند.
پذیرش در مقطع دکتری از سال ۱۳۷۳ آغاز شد و سپس رشتههایی مانند فلسفه تطبیقی و کلام اسلامی به این مقطع افزوده شدند. در فروردین ۱۳۸۹، این مرکز با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی عنوان دانشگاه شهید مطهری را دریافت کرد.
موقعیت و پردیسها
مرکز اصلی دانشگاه در تهران و در پیوند با مجموعه تاریخی مدرسه سپهسالار قرار دارد. این مجموعه در بافت مرکزی و تاریخی پایتخت واقع شده و تجربه حضور در آن با تحصیل در یک پردیس مدرن و جدا از شهر تفاوت دارد.
فعالیت دانشگاه به تهران محدود نمانده است و واحدهای علمی و آموزشی آن در مشهد، یزد و زاهدان نیز شکل گرفتهاند. این واحدها را نباید از نظر مخاطب، رشته، امکانات و مسیر آموزشی کاملاً یکسان با مرکز اصلی در نظر گرفت.
واحد خواهران تهران مسیر آموزشی جداگانهای برای زنان دارد و از سال ۱۳۵۹ با رویکرد آموزش علوم حوزوی فعالیت کرده است. بنابراین، محل تحصیل و واحد درجشده در اطلاعیه پذیرش، برای شناخت تجربه آموزشی داوطلب اهمیت دارد.
مقاطع تحصیلی
این دانشگاه بهطور پایدار در مقاطع زیر دانشجو میپذیرد:
ساختار آموزشی
فقه، حقوق و علوم قرآن
فقه و حقوق اسلامی، فقه و حقوق خصوصی، فقه و حقوق جزا و علوم قرآن از محورهای آموزشی دانشگاه هستند. این حوزهها پیوند میان مطالعه متون و مبانی اسلامی با مسائل حقوقی را دنبال میکنند.
فلسفه، کلام و حکمت اسلامی
فلسفه و حکمت اسلامی، فلسفه تطبیقی و کلام اسلامی بخش دیگری از هویت علمی دانشگاه را میسازند. این حوزهها به مطالعه مباحث عقلانی، اعتقادی و نظری در سنت اسلامی میپردازند.
محیط علمی و دانشجویی
پژوهش، فناوری و پیوند با صنعت
پژوهش دانشگاه بر علوم و معارف اسلامی متمرکز است و حوزههایی مانند فقه، حقوق خصوصی، علوم انسانی اسلامی، فلسفه و کلام را پوشش میدهد. کتابخانه، مرکز اسناد، بخش نسخ خطی و انتشارات نیز در ساختار پژوهشی دانشگاه جای دارند.
نشریاتی مانند «فصلنامه فقه و حقوق خصوصی» و «دو فصلنامه رهیافتهایی در علوم انسانی اسلامی» جهتگیری موضوعی فعالیتهای علمی دانشگاه را نشان میدهند. برخی عناوین نشریات در وضعیت توقف انتشار قرار گرفتهاند؛ بنابراین وضعیت جاری هر نشریه باید جداگانه بررسی شود.
امکانات و زیرساختها
کتابخانه و مرکز اسناد از امکاناتی هستند که با مأموریت دانشگاه در علوم و معارف اسلامی ارتباط مستقیم دارند. مجموعه تاریخی مدرسه سپهسالار نیز بخشی از محیط آموزشی و فرهنگی دانشگاه را تشکیل میدهد و شامل مسجد، مدرسه، منارهها و حیاطهای چهارایوانه است.
سامانه گلستان برای امور آموزشی، اتوماسیون تغذیه برای خدمات تغذیه و سامانههای ویانا و وستا برای یادگیری آنلاین به کار میروند. دامنه دسترسی و نحوه استفاده از این خدمات ممکن است در واحدهای مختلف یکسان نباشد.
فضای دانشگاه و شهر میزبان
تحصیل در مرکز تهران یعنی رفتوآمد در یک محیط شهری و تاریخی، نه اقامت در پردیسی مستقل و جدا از شهر. دسترسی روزانه، هزینه سکونت و فاصله محل زندگی تا مرکز دانشگاه برای داوطلبانی که از شهرهای دیگر میآیند، بخش مهمی از تصمیم است.
معماری سنتی، مسجد و سابقه وقفی مدرسه سپهسالار فضای دانشگاه را از بسیاری از محیطهای آموزش عالی متعارف جدا میکند. این فضا برای علاقهمندان به تاریخ آموزش دینی و معماری ایرانی جذاب است، اما ممکن است با انتظار داوطلبی که پردیس گسترده و امکانات تفریحی متنوع میخواهد، همخوان نباشد.
واحدهای مشهد، یزد، زاهدان و واحد خواهران تهران تجربههای یکسانی با مرکز اصلی ندارند. شهر محل تحصیل، مختص زنان یا مشترک بودن واحد، مسیر آموزشی و امکانات همان مرکز باید در تصمیم نهایی لحاظ شود.
ارزیابی برای داوطلبان
این بخش تصویری کلی از نقاط قوت و چالشهای دانشگاه غیردولتی شهید مطهری ارائه میکند.
ویژگیهای متمایز
-
هویت دانشگاه
هویت دانشگاه از یک مدرسه وقفی تاریخی شکل گرفته که آموزش علوم دینی و علوم جدید را از دوره قاجار دنبال کرده است.
-
پیوند آموزش دانشگاهی و حوزوی
در ساختار آموزشی مجموعه، تحصیل دانشگاهی با آموزش علوم حوزوی پیوند دارد؛ واحد خواهران تهران نمونه روشن این الگو است.
-
تمرکز تخصصی بر علوم اسلامی
فقه، حقوق اسلامی، علوم قرآن، فلسفه، کلام و حکمت اسلامی محورهای پایدار مأموریت آموزشی و پژوهشی دانشگاه هستند.
نکاتی که داوطلب باید بسنجد
-
دامنه محدود رشتهها
تمرکز دانشگاه بر علوم و معارف اسلامی برای داوطلبانی که به رشتههای فنی، پزشکی، علوم پایه یا تنوع گسترده علوم انسانی نیاز دارند، محدودیت ایجاد میکند.
-
تفاوت واحدها
مرکز تهران، واحد خواهران و واحدهای مشهد، یزد و زاهدان از نظر مخاطب و مسیر آموزشی یکسان نیستند؛ انتخاب واحد باید بخشی از تصمیم داوطلب باشد.
-
قرارگیری مرکز اصلی در تهران
داوطلبان غیربومی باید هزینه سکونت، زمان رفتوآمد و فاصله از خانواده را در کنار تناسب علمی دانشگاه بسنجند.
این دانشگاه مناسب چه داوطلبانی است؟
اگر هدف شما تحصیل متمرکز در فقه، حقوق اسلامی، علوم قرآن، فلسفه، کلام یا حکمت اسلامی است، مأموریت دانشگاه با مسیر علمی شما همراستا است. این انتخاب برای کسی مناسبتر میشود که آموزش دانشگاهی و حوزوی را در کنار هم میخواهد و با محیط تاریخی و تخصصی دانشگاه مسئلهای ندارد.
اگر به تنوع رشتهای یا آموزش پزشکی علاقه دارید، دانشگاه علامه طباطبایی برای گستره علوم انسانی و دانشگاه علوم پزشکی ایران برای مسیر پزشکی، گزینههای قابل مقایسهتری هستند. دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی نیز برای داوطلبی که به مطالعات مذاهب اسلامی با رویکردی متفاوت علاقه دارد، میتواند معیار مقایسه باشد.
واحد خواهران تهران برای زنان، مسیر آموزشی متمایزی با محور علوم حوزوی دارد. عنوان رشته، مقطع و واحد مورد نظر را پیش از انتخاب با دفترچه و اطلاعیه پذیرش همان دوره تطبیق دهید.
پرسشهای رایج درباره دانشگاه غیردولتی شهید مطهری
در این بخش، به تعدادی از پرسشهای رایج درباره این دانشگاه پاسخ داده شده است.
پذیرش دانشگاه غیردولتی شهید مطهری از چه مسیری انجام میشود؟
اعتبار پذیرش به استفاده از آزمون سراسری سازمان سنجش یا آییننامهها و دستورالعملهای مصوب مراجع صلاحیتدار وابسته است. شیوه پذیرش دوره مورد نظر باید در دفترچه رسمی همان دوره بررسی شود.
آیا آموزش حوزوی در همه واحدهای دانشگاه یکسان است؟
خیر. پیوند آموزش دانشگاهی و حوزوی در ساختار مجموعه وجود دارد، اما واحد خواهران تهران با مخاطب زنان و مسیر آموزشی مشخص خود نمونه روشنتری از این ترکیب است. شرایط هر واحد باید جداگانه بررسی شود.
آیا واحد خواهران تهران برای همه داوطلبان قابل انتخاب است؟
واحد خواهران تهران برای زنان شکل گرفته و مسیر آموزشی آن با دانشگاه اصلی یکسان نیست. رشتهها و شرایط پذیرش این واحد باید از اطلاعیه رسمی همان دوره بررسی شود.
تفاوت دانشگاه غیردولتی شهید مطهری با دانشگاه علوم پزشکی ایران چیست؟
دانشگاه شهید مطهری نهاد غیردولتی متمرکز بر علوم و معارف اسلامی است؛ دانشگاه علوم پزشکی ایران دانشگاهی دولتی زیر نظر وزارت بهداشت است و آموزش پزشکی و علوم وابسته را دنبال میکند.
واحدهای مشهد، یزد و زاهدان چه تفاوتی با مرکز تهران دارند؟
این واحدها از نظر شهر محل تحصیل، مخاطب، رشته، امکانات و مسیر آموزشی الزاماً با مرکز تهران یکسان نیستند. داوطلب باید اطلاعات همان واحد را در اطلاعیهها و مراجع رسمی بررسی کند.
آیا نام مدرسه عالی شهید مطهری به دانشگاه دیگری اشاره دارد؟
خیر. «مدرسه عالی شهید مطهری» و «دانشگاه شهید مطهری» دو عنوان برای همین نهاد هستند. «مدرسه عالی سپهسالار» و «مدرسه ناصری» نیز به پیشینه تاریخی همین مجموعه اشاره دارند.
دانشگاههای مرتبط و نزدیک
دانشگاههای زیر از نظر موقعیت، نوع نهاد یا تمرکز آموزشی به این دانشگاه نزدیک هستند.