دانشگاه تهران – همه آنچه باید بدانید

معرفی و پیشینه دانشگاه

دانشگاه تهران یک دانشگاه دولتی و جامع در شهر تهران است که حوزه‌هایی مانند علوم انسانی، علوم اجتماعی، حقوق، علوم پایه، مهندسی، هنر، کشاورزی و منابع طبیعی را پوشش می‌دهد. بخش تاریخی آن در محدوده خیابان انقلاب قرار دارد، اما همه دانشکده‌ها و مراکز دانشگاه در یک محوطه متمرکز نیستند.

برای داوطلب، مهم‌ترین نکته این است که نام دانشگاه تهران به تنهایی محل تحصیل و امکانات در دسترس را مشخص نمی‌کند. دانشکده‌ها و مراکز دانشگاه در نقاط مختلف تهران و شهرهایی مانند کرج، پاکدشت، قم، ساری، فومن و رضوانشهر قرار دارند؛ بنابراین رشته، واحد آموزشی و نشانی دقیق باید هم‌زمان بررسی شوند.

این دانشگاه با «دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران» یکی نیست. دانشگاه علوم پزشکی تهران زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی فعالیت می‌کند و ماموریت آن آموزش و پژوهش پزشکی، دندان‌پزشکی، داروسازی، پرستاری، بهداشت و رشته‌های وابسته است. دانشگاه تهران در ساختار کنونی، دانشگاهی عمومی و زیرمجموعه نظام آموزش عالی وزارت علوم است.

تاریخچه و مسیر توسعه

دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳ شمسی تاسیس شد و نخستین مجموعه دانشگاهی نوین ایران به شمار آمد. پردیس اولیه در باغ جلالیه شکل گرفت و ساختمان‌های دانشکده‌های مختلف، کتابخانه مرکزی و مسجد دانشگاه را در برمی‌گرفت.

این دانشگاه از ابتدا با گرد آوردن چند موسسه آموزشی موجود شکل گرفت. دارالفنون، مدرسه علوم سیاسی، مدرسه طب، مدرسه عالی فلاحت، مدرسه صنایع و هنر، مدرسه عالی معماری و دانشسرای عالی از جمله موسساتی بودند که در ساختار جدید جای گرفتند.

دانشگاه در دهه‌های بعد از محدوده اولیه فراتر رفت و دانشکده‌ها و مراکز آن در بخش‌های دیگری از تهران و چند شهر دیگر مستقر شدند. ساختار آموزشی و پژوهشی آن نیز به تدریج از الگوی فرانسوی آغازین فاصله گرفت و با همکاری‌های بین‌المللی، دوره‌ها و حوزه‌های تخصصی تازه‌ای پیدا کرد.

دانشکده‌های پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی در سال ۱۳۷۰ شمسی از دانشگاه تهران جدا شدند و دانشگاه علوم پزشکی تهران را تشکیل دادند. از آن زمان، دو نهاد با ساختار آموزشی و مأموریت مستقل فعالیت می‌کنند.

موقعیت و پردیس‌ها

پردیس مرکزی دانشگاه تهران از جنوب به خیابان انقلاب، از شمال به خیابان پورسینا، از شرق به خیابان قدس و از غرب به خیابان ۱۶ آذر محدود می‌شود. دانشکده‌های هنرهای زیبا، ادبیات و علوم انسانی، علوم، فنی و حقوق و علوم سیاسی، همراه با کتابخانه مرکزی و مسجد دانشگاه، در این محدوده قرار دارند.

سازمان مرکزی، اداره امور دانشجویی، مرکز بهداشت و درمان دانشجویان، دانشکده محیط زیست و دانشکده جغرافیا در خیابان‌های پیرامون پردیس مستقر هستند. دانشکده‌های علوم اجتماعی و علوم تربیتی در امیرآباد شمالی و دانشکده‌های اقتصاد و الهیات و معارف اسلامی در خیابان مطهری قرار دارند.

واحدهای آموزشی و پژوهشی دانشگاه در کرج، پاکدشت، قم، ساری، چوکا، نشتارود، فومن و رضوانشهر نیز فعالیت می‌کنند. دانشکده کشاورزی و دانشکده منابع طبیعی در کرج، دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان در پاکدشت و دانشکده‌های فنی فومن و کاسپین رضوانشهر از واحدهای خارج از هسته مرکزی هستند. دانشگاه همچنین پردیس بین‌المللی کیش را دارد.

پردیس مرکزی به شبکه حمل‌ونقل عمومی تهران و چند ایستگاه مترو نزدیک است. دسترسی به واحدهای دیگر یکسان نیست و مسیر فعلی هر دانشکده باید پیش از رفت‌وآمد بر اساس اطلاعات روز شبکه حمل‌ونقل بررسی شود. پردیس مرکزی، دانشکده‌ها، واحدهای منطقه‌ای و پردیس بین‌المللی کیش عناوین و کارکردهای متفاوتی دارند و نباید با سازمان مرکزی یا مراکز پژوهشی یکسان تلقی شوند.

مقاطع تحصیلی

این دانشگاه به‌طور پایدار در مقاطع زیر دانشجو می‌پذیرد:

ساختار آموزشی

برای شناخت ساختار آموزشی این دانشگاه، دانشکده‌ها و حوزه‌های زیر را مرور کنید.

دانشکده‌ها و واحدهای آموزشی

• دانشکده هنرهای زیبا

  حوزه‌هایی مانند معماری، شهرسازی، هنرهای تجسمی، هنرهای نمایشی، موسیقی و طراحی صنعتی را پوشش می‌دهد.

• دانشکده ادبیات و علوم انسانی

  یکی از واحدهای اصلی دانشگاه در حوزه ادبیات، زبان و علوم انسانی است و در پردیس مرکزی قرار دارد.

• دانشکده علوم

  حوزه‌های علوم پایه را دنبال می‌کند و در پردیس مرکزی دانشگاه قرار دارد.

• پردیس دانشکده‌های فنی

  رشته‌هایی مانند برق و کامپیوتر، عمران، مکانیک، معدن، صنایع، مهندسی شیمی، متالورژی و مواد و نقشه‌برداری را در برمی‌گیرد.

• دانشکده حقوق و علوم سیاسی

  گروه‌هایی در حقوق خصوصی و اسلامی، حقوق عمومی، حقوق جزا، علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دارد و در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری دانشجو می‌پذیرد.

• دانشکده محیط زیست

  با آموزش و پژوهش در حوزه محیط زیست و موضوعاتی مانند تغییر اقلیم ارتباط دارد.

• دانشکده جغرافیا

  حوزه‌های جغرافیای انسانی، جغرافیای طبیعی و کارتوگرافی را دنبال می‌کند و از رشته‌های قدیمی دانشگاه است.

• دانشکده علوم اجتماعی

  در امیرآباد شمالی قرار دارد و به آموزش و پژوهش در حوزه علوم اجتماعی می‌پردازد.

• دانشکده علوم تربیتی

  در امیرآباد شمالی قرار دارد و حوزه علوم تربیتی و آموزش را پوشش می‌دهد.

• دانشکده اقتصاد

  در خیابان مطهری قرار دارد و یکی از واحدهای دانشگاه در حوزه اقتصاد است.

• دانشکده الهیات و معارف اسلامی

  در خیابان مطهری قرار دارد و آموزش و پژوهش در حوزه الهیات و معارف اسلامی را دنبال می‌کند.

• دانشکده کشاورزی

  در کرج قرار دارد و یکی از واحدهای اصلی دانشگاه در حوزه کشاورزی است.

• دانشکده منابع طبیعی

  در کرج مستقر است و حوزه منابع طبیعی و مسائل مرتبط با توسعه و محیط زیست را دنبال می‌کند.

• دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان

  در پاکدشت قرار دارد و بر فناوری‌های مرتبط با کشاورزی تمرکز دارد.

• دانشکده فنی فومن

  در فومن قرار دارد و یکی از واحدهای فنی دانشگاه خارج از تهران است.

• دانشکده فنی کاسپین رضوانشهر

  در رضوانشهر قرار دارد و در شمار واحدهای فنی دانشگاه خارج از هسته مرکزی است.

حوزه‌ها و رشته‌های تحصیلی

علوم انسانی و اجتماعی

ادبیات و علوم انسانی، حقوق و علوم سیاسی، علوم اجتماعی، اقتصاد، روان‌شناسی، علوم تربیتی، جغرافیا، الهیات و معارف اسلامی و مدیریت از حوزه‌های اصلی این بخش هستند.

علوم پایه و مهندسی

ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی، زمین‌شناسی، زیست‌فناوری، مهندسی برق و کامپیوتر، عمران، مکانیک، معدن، صنایع، مهندسی شیمی، متالورژی و مواد، نقشه‌برداری و اطلاعات مکانی در این گستره قرار می‌گیرند.

هنر، کشاورزی و محیط زیست

معماری، شهرسازی، هنرهای تجسمی، هنرهای نمایشی، موسیقی و طراحی صنعتی در پردیس هنرهای زیبا دنبال می‌شوند. کشاورزی، منابع طبیعی، فناوری کشاورزی و محیط زیست نیز بخش دیگری از هویت علمی دانشگاه را می‌سازند.

محورهای میان‌رشته‌ای و پژوهشی

سامانه‌های هوشمند، مهندسی انرژی و منابع پایدار، مهندسی علوم زیستی، مهندسی هوافضا، تغییر اقلیم، انرژی و توسعه روستا در گزارش فعالیت‌های علمی و پژوهشی دانشگاه مطرح شده‌اند. این موارد در اینجا به عنوان محورهای علمی و پژوهشی معرفی می‌شوند، نه فهرست رشته‌های مستقل.

رشته‌ها و ظرفیت پذیرش دانشگاه تهران

محیط علمی و دانشجویی

پژوهش، فناوری و پیوند با صنعت

امکانات و زیرساخت‌ها

فضای دانشگاه و شهر میزبان

ارزیابی برای داوطلبان

انتخاب دانشگاه تهران نیازمند توجه هم‌زمان به فرصت‌ها و دشواری‌های آن است. در ادامه، مهم‌ترین موارد در دو بخش آمده‌اند.

ویژگی‌های متمایز

• ساختار چندپردیسی و منطقه‌ای

  دانشگاه تهران علاوه بر پردیس مرکزی، دانشکده‌ها و واحدهای آموزشی در کرج، پاکدشت، فومن و رضوانشهر و پردیس‌هایی مانند ابوریحان و کیش دارد؛ بنابراین محل تحصیل به رشته و واحد آموزشی وابسته است.

• ترکیب تاریخی موسسات آموزشی

  این دانشگاه از آغاز با گرد آوردن موسساتی مانند دارالفنون، مدرسه علوم سیاسی، مدرسه طب، مدرسه عالی فلاحت، مدرسه صنایع و هنر، مدرسه عالی معماری و دانشسرای عالی شکل گرفت.

• مرز نهادی با دانشگاه علوم پزشکی تهران

  دانشکده‌های پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی در سال ۱۳۷۰ از دانشگاه تهران جدا شدند و دانشگاه علوم پزشکی تهران را تشکیل دادند. این دو دانشگاه اکنون از نظر ماموریت و ساختار، مستقل از یکدیگر هستند.

نکاتی که داوطلب باید بسنجد

• پراکندگی محل تحصیل

  عنوان دانشگاه محل کلاس‌ها را مشخص نمی‌کند. دانشجو ممکن است در پردیس مرکزی، خیابان‌های پیرامون، امیرآباد، خیابان مطهری یا شهری خارج از تهران تحصیل کند.

• هزینه رفت‌وآمد در تهران و میان‌شهری

  فاصله میان محل سکونت، دانشکده، کتابخانه مرکزی و خدمات دانشجویی می‌تواند زمان سفر و نیاز به جابه‌جایی روزانه را افزایش دهد.

• پیچیدگی ساختار اداری

  دانشکده‌ها، پردیس‌ها و اداره‌های مرکزی مسئولیت‌های جداگانه دارند؛ پیگیری یک کار آموزشی یا رفاهی همیشه از یک مسیر واحد انجام نمی‌شود.

این دانشگاه مناسب چه داوطلبانی است؟

پرسش‌های رایج درباره دانشگاه تهران

اگر درباره این دانشگاه پرسشی دارید، ممکن است پاسخ آن را در میان موارد زیر پیدا کنید.

منابع پیشنهادی

• University of Tehran وب‌سایتut.ac.ir

دانشگاه‌های مرتبط و نزدیک

دانشگاه‌های زیر از نظر موقعیت، نوع نهاد یا تمرکز آموزشی به این دانشگاه نزدیک هستند.

• دانشگاه دانشگاه علوم پزشکی تهران Tehran University of Medical Sciences
• دانشگاه دانشگاه شهید بهشتی Shahid Beheshti University
• دانشگاه دانشگاه علامه طباطبایی Allameh Tabataba'i University
• دانشگاه دانشگاه صنعتی امیرکبیر Amirkabir University of Technology
• دانشگاه دانشگاه صنعتی شریف Sharif University of Technology
• دانشگاه دانشگاه تربیت مدرس Tarbiat Modares University